Γονείς, παιδιά και όρια

Άρθρο της Άννας Κουρουμπλή, M.Ed. Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια

Σίγουρα έρχονται στιγμές που τα παιδιά γίνονται ανυπάκουα και αρνούνται να ανταποκριθούν σε συγκεκριμένες εντολές ή να ακολουθήσουν γενικούς  κανόνες του σπιτιού. Η έλλειψη συμμόρφωσης φθάνει στο αποκορύφωμα στη ηλικία των δύο ετών αλλά μειώνεται βαθμιαία καθώς το παιδί μεγαλώνει. Αυτή η περιστασιακή μη συμμόρφωση σχετίζεται με την κατανοητή, αν και όχι πολύ βολική, εκδήλωση της αυξανόμενης ανεξαρτησίας του παιδιού. Ωστόσο  ένας λογικός βαθμός υπακοής είναι απαραίτητος, εφόσον οι γονείς και αργότερα το σχολείο πρόκειται να προετοιμάσουν το παιδί για την ενήλικη ζωή. Όταν αναφερόμαστε στο πλαίσιο της οικογένειας καλό είναι να μιλάμε περισσότερο για όρια  και  οριοθέτηση και όχι για πειθαρχία. Φυσικά ούτε  για τιμωρίες που επιβάλλονται από τους γονείς στα παιδιά όταν δε τηρούνται οι κανόνες της οικογένειας ή όταν παραβιάζονται τα όρια που έχουν τεθεί αλλά για συνέπειες.

Η οριοθέτηση των παιδιών από τους γονείς  έχει τεράστια σημασία για την ομαλή ανάπτυξη τους.  Οι γονείς βρίσκονται σε πολύ δύσκολη θέση γιατί από τη μια μεριά πρέπει να  δίνουν ελευθερία και  κουράγιο στο παιδί για να εξερευνά και να αποκτήσει αυτοπεποίθηση και ανεξαρτησία και από την άλλη οφείλουν να το εκπαιδεύουν να αποκτά αυτοκυριαρχία.

Είναι προτιμότερο να χαράζει ο γονιός ξεκάθαρες γραμμές από τη νηπιακή ηλικία του παιδιού βοηθώντας το να προσαρμοστεί σταδιακά παρά να προβεί σε μια τέτοια ενέργεια ξαφνικά στην εφηβεία του.  Η οριοθέτηση μπορεί να επιτευχθεί αποτελεσματικά όταν οι γονείς παρέχουν ξεκάθαρες κατευθυντήριες γραμμές γιατί διαφορετικά τα παιδιά δοκιμάζουν και παίζουν με τα όρια. Μπορεί να γίνονται προκλητικά και επίμονα. Άλλο χαρακτηριστικό της καλής οριοθέτησης είναι η σαφήνεια. Όσο πιο σαφή, συγκεκριμένα και ευκρινή είναι τα όρια στη διατύπωσή τους, τόσο πιο αποτελεσματικά είναι. Απαραίτητο είναι η εξουσία από τους γονείς να ασκείται με αγάπη και σταθερότητα.

Μεγάλη σημασία έχει επίσης το γεγονός τα όρια να διατυπώνονται θετικά, ως συμφωνία ανάμεσα στο γονέα και το παιδί και όχι με αρνητικό τρόπο, γιατί τότε μετατρέπονται σε απειλή. Επίσης η καλή οριοθέτηση λαμβάνει υπόψη τα δικαιώματα και τις ανάγκες όλων όσων εμπλέκονται, στην περίπτωσή μας και των γονέων και των παιδιών.ΚΟΥΡΟΥΜΠΛΗ

Αυτό που έχει πιο πολύ σημασία στη διαπαιδαγώγηση των παιδιών δεν είναι τόσο αν οι γονείς είναι αυστηροί, αδιάλλακτοι και άκαμπτοι ή χαλαροί και ανεκτικοί, όσο το να υπάρχει μια συνέπεια στο χαρακτήρα και τη συμπεριφορά τους. Επίσης η υπομονή είναι αναγκαία για να έχουν αποτέλεσμα οι προσπάθειες των γονιών για οριοθέτηση.

Τα όρια λειτουργούν προληπτικά, δηλαδή προβλέπουν τι θα συμβεί μετά από μια ενδεχόμενη παραβίαση τους και επομένως προλαβαίνουν δυσάρεστες καταστάσεις και συγκρούσεις. Έτσι αν μια συμπεριφορά ξεφύγει από τα όρια, δεν επιβάλλονται τιμωρίες ξαφνικά και απροειδοποίητα, δεν προκαλείται έντονος θυμός όπως συμβαίνει με τις τιμωρίες οι οποίες έρχονται ξαφνικά μετά το παράπτωμα και επιβάλλονται από το γονέα με θυμό. Κάποιοι γονείς νομίζουν ότι είναι ένδειξη αγάπης για τα παιδιά τους το γεγονός ότι δε θέλουν να τους χαλάσουν το χατίρι.

Η οριοθέτηση είναι  ζωτικής σημασίας, το παιδί έχει ανάγκη από ένα πλαίσιο, από κάποια όρια, διότι η απουσία τους γεννά ανησυχία μέσα του. Έχει ανάγκη από γονείς, οι οποίοι να το καθοδηγούν και ως μία συγκεκριμένη ηλικία να παίρνουν αποφάσεις, αντί γι’ αυτό. Τέλος καλό είναι να αγνοούμε  και μερικά από τα πράγματα που κάνουν  τα παιδιά μας, να παραβλέπουμε και κάποιες συμπεριφορές, ειδικά όταν αυτές δεν είναι βλαβερές για το παιδί.

 

Δεν έχετε άδεια εγγραφής

Ο σύνδεσμος επαναφοράς κωδικού πρόσβασης θα αποσταλεί στο email σας

X