Βρεφικό θέατρο από το ΚΘΒΕ-Τι λέει η δημιουργός του, Κ.Καραδήμα

Μια παράσταση αυστηρά και μόνο για μωρά ανεβάζει κάθε Σάββατο το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος. Το έργο με τίτλο «Κοίτα!» που απευθύνεται σε βρέφη από 8 μηνών έως παιδιά 4 ετών αλλά και σε θεατρόφιλους που θα ήθελαν να ζήσουν αυτή την μοναδική θεατρική εμπειρία σκηνοθετεί η Κατερίνα Καραδήμα, η οποία μιλά στο koukoutza.com και εξηγεί τι είναι το βρεφικό θέατρο, τι θα δουν οι μικροί θεατρόφιλοι επί σκηνής και πώς η συγκεκριμένη παράσταση μπορεί να εξιτάρει τη φαντασία του λιλιπούτειου θεατή.    

 

-Τι είναι βρεφικό θέατρο και τι ακριβώς ήταν αυτό που σας οδήγησε στην απόφαση να φτιάξετε μια παράσταση για βρέφη;

Δεν ήξερα καν την ύπαρξη αυτού του είδους θεάτρου όταν  ξαφνικά το 2010 ανέβηκε μία παράσταση για βρέφη στο θέατρο Πόρτα. Ήταν το «Έλα έλα» της Ξένιας Καλογεροπούλου κι έτρεξα να πάω να δω τι είναι ακριβώς. Είχα πολλά ερωτήματα και μεγάλη ανυπομονησία. Όταν είδα την παράσταση άρχισα να «εξαφανίζομαι» και να «μεγαλώνω» ταυτόχρονα. Μια ηθοποιός, μια ιστορία, εικόνες, χρώματα, ήχοι και μωρά θεατές. Αποφάσισα να ασχοληθώ σοβαρά και άρχισα να ψάχνω τι κάνει και τί θέλει  να βλέπει ένας τόσο μικρός άνθρωπος. Ταξίδεψα στο εξωτερικό όπου το βρεφικό θέατρο είναι ιδιαίτερα διαδεδομένο και παρακολούθησα παραστάσεις. Έτσι μετά από τέσσερα χρόνια μελέτης πήρα την απόφαση ώριμα πια να ανεβάσω μια βρεφική παράσταση.

-Τι ακριβώς είναι αυτό που πραγματεύεται η παράσταση;

Η παράσταση πραγματεύεται μια ολόκληρη ημέρα ενός μωρού από το πρωί που ξυπνάει μέχρι το βράδυ που ξαναπέφτει για ύπνο. Ανακαλύπτει αντικείμενα που τα κάνει παιχνίδια και τελικά ανακαλύπτει ότι το παιχνίδι κρύβεται παντού. Ανακαλύπτει ότι ένα αντικείμενο δεν έχει μία όψη αλλά πολλές. Χρησιμοποιείται με πολλούς διαφορετικούς τρόπους. Αρκεί να το ψάξεις και να το ανακαλύψεις. Κάτι που τα μωρά και τα νήπια το ξέρουν πολύ καλά. Βλέποντας το όμως μπροστά τους σε μια θεατρική σκηνή, όλο το τοπίο της καθημερινότητάς του μεγεθύνεται και γεμίζει με χρώμα. Η ανάγκη για παιχνίδι, για ανακάλυψη και η ανάγκη να μοιραστεί τα μικρά του κατορθώματα με τη μαμά έρχονται να γεμίσουν την ημέρα του με εικόνες, ήχους και τρυφερές ποιότητες.

-Τι είναι αυτό που βλέπετε να συγκινεί τα βρέφη- παιδιά; Οι αντιδράσεις των μικρών θεατών σας αγχώνουν; Θυμάστε κάποια χαρακτηριστική αντίδραση;

Νομίζω ότι αν καταφέρεις να τους τραβήξεις την προσοχή, έπειτα αυτό που συγκινεί ιδιαίτερα είναι ο κοινός κώδικας που θα βρεις μέσα από μια εικόνα, μια δράση ή έναν ήχο που θα του θυμίζει κάτι. Αν καταφέρεις να μιλήσεις στη γλώσσα του, τότε είναι τόσο συγκινητικό για το ίδιο το παιδί όσο και για εμάς που δημιουργούμε την παράσταση.. Οι αντιδράσεις των παιδιών ποικίλλουν. Μπορεί να κλάψουν, να γελάσουν, να κινηθούν προς τη σκηνή για να παίξουν, να μιλήσουν, ακόμα και να κοιμηθούν. Όπως καταλαβαίνετε οι θεατρικοί κανόνες εδώ ανατρέπονται. Είναι όμως μέρος της παράστασης. Είναι πολύ ζωντανό το όλο εγχείρημα. Όχι δεν είναι αγχωτικό. Αντίθετα νοιώθεις ότι έχεις από κάτω έναν ειλικρινή και ακομπλεξάριστο θεατή που θα σου δείξει ανά πάσα στιγμή το πως νοιώθει σύμφωνα με αυτό που βλέπει. Για παράδειγμα, ένα μωρό σε μια παράσταση έκλαιγε κάθε φορά που η ηθοποιός εξαφανιζόταν από την οπτική του σε ένα απλό παιχνίδι κρύβομαι-εμφανίζομαι. Άρα το κλάμα δεν ήταν κάτι απαραίτητα κακό. Είχε να κάνει με το εδώ και τώρα του μωρού. Με το θέλω να σε δω κι άλλο κι άλλο.. Τίποτα δεν είναι δεδομένο.. Σε κρατάει σε μια εγρήγορση, δε μπορώ να πω..

-Είναι εφικτό μια θεατρική παράσταση να εξιτάρει τη φαντασία ενός μικρού παιδιού;

Απόλυτα. Όχι μόνο τη φαντασία αλλά και την επιθυμία να κάνει μεγάλα πράγματα, να γίνει πιο μεγάλο και πιο δυνατό. Εγώ τουλάχιστον κάπως έτσι ένοιωθα ως παιδί όταν έβλεπα θέατρο. Στη συγκεκριμένη παράσταση δεν είναι λίγες οι μαμάδες που μου έλεγαν ότι τα παιδιά τους δοκίμαζαν παιχνίδια και δράσεις που είχαν δει στην παράσταση και με αφορμή αυτό, δημιουργούσαν κάτι άλλο και κάτι άλλο και εν τέλει δημιουργούσαν έναν δικό τους ολόκληρο κόσμο. Είναι μια ευκαιρία να μεταμορφώσουν και να μεταμορφωθούν πρώτα απ’ όλα για να χαρούν το ίδιο το παιχνίδι κι έπειτα για να αναπτύξουν το μυαλό τους..

-Πόσο εύκολο είναι να δημιουργήσετε μια παράσταση για βρέφη;

Δεν ξέρω. Βουτάω μέσα σ’ αυτό που λέγεται παιδί και παιχνίδι και ταξιδεύω. Δημιουργώ μια ιστορία και παίζω με αντικείμενα που θα ήθελαν να παίξουν και τα μωρά με αυτά. Το δύσκολο είναι να καταφέρεις να βρεις, να αναπτύξεις τον κώδικα και να τον επικοινωνήσεις. Αλλά αν το καλοσκεφτείς το ίδιο δεν κάνεις και με παραστάσεις που απευθύνονται σε ενήλικες; Απλά εδώ δεν μπορείς να στηριχτείς στην ευγένεια του θεατή γιατί ο μικρός θεατής θα σου μιλήσει εκείνη την ώρα της παράστασης πολύ θαρραλέα γι αυτό που βλέπει. Είναι μεγάλη καλλιτεχνική πρόκληση. Κάθε φορά είναι μια νέα διαδρομή που θέλεις να την κάνεις καλύτερη. Πιο καθαρή και πιο ευφάνταστη.

-Ποιο είναι το μήνυμα της παράστασης;

Ότι το παιχνίδι μπορεί να κρύβεται και σε πράγματα πολύ απλά που δεν φαντάζεσαι. Αρκεί να εξερευνήσεις και να ανακαλύψεις. Κάπως έτσι δεν είναι και η ζωή;

-Ποια είναι η συνταγή για μια επιτυχημένη παιδική παράσταση;

Με μεγάλη σιγουριά θα πω πρώτα απ’ όλα την αλήθεια. Κι έπειτα νομίζω ότι η μαγεία, οι εκπλήξεις, η αισθητική, το παιχνίδι και η κατανοητή γλώσσα αποτελούν βασικά συστατικά για να επικοινωνήσεις την ιστορία της παράστασης. Χωρίς την αλήθεια όμως δεν μπορείς να καταφέρεις τίποτα από τα παραπάνω. Δεν είναι τυχαίο που ποτέ δεν μπορείς να κερδίσεις ένα παιδί θεατή όταν οι ηθοποιοί μπεμπεκίζουν και περιγράφουν. Το παιδί ξεχωρίζει καλύτερα από τον καθένα το ψέμα από την αλήθεια. Είναι στη φύση του.

-Πώς διαμορφώνεται πλέον το τοπίο της παιδικής θεατρικής – σκηνής στη χώρα μας;

Θεωρώ ότι υπάρχουν πολύ αξιόλογες δουλειές με εξαιρετικούς συναδέλφους που πιστεύουν πολύ σε αυτό που κάνουν, όπως για παράδειγμα η δουλειά που κάνουν οι patari project πάνω στο παιδικό θέατρο και όχι μόνο. Δουλειές με χιούμορ, αλήθεια, ανατροπές και ουσιαστικό ιδρώτα. Είναι πραγματικά πολύ αισιόδοξο. Στον αντίποδα, υπάρχουν και πάρα πολλές –δυστυχώς- παιδικές παραστάσεις που υποτιμούν τη νοημοσύνη του παιδιού με μια αισθητική που πραγματικά μου ταράζει το μέσα μου. Μιλάω για αισθητική γιατί είναι αυτό που αποτυπώνεται τελικά στην ψυχή ενός παιδιού. Ακόμα κι αν το παιδί είναι μικρό σε ηλικία και ξεχάσει την ιστορία, του μένει η αισθητική και οι ατμόσφαιρες. Κάτι σαν όνειρο. Απλά πολλές φορές μπορεί να γίνει εφιάλτης.. Χρειάζεται και ένα καλό φιλτράρισμα από τους γονείς…

-Ποια είναι τα θεατρικά σας σχέδια για τη συνέχεια;

Μόλις ανέβηκαν η δεύτερη βρεφική μου παράσταση «Έξω πάνω μέσα κάτω» στο θέατρο Πόρτα και η παιδική παράσταση «Τα παιδιά του γαλάζιου πλανήτη» του Ανρί Σναιρ Μάγκνασον στο Εθνικό Θέατρο. Σχεδιάζω το ανέβασμα της τρίτης μου βρεφικής παράστασης στο Μικρό Θέατρο Αγρινίου, από όπου ξεκίνησαν και οι άλλες δύο βρεφικές μου δουλειές και ένα ταξίδι στο φεστιβάλ βρεφικού θεάτρου στη Μπολόνια.. Τέλος, σχεδιάζω τις παραστάσεις των τμημάτων του εργαστηρίου του Μικρού Θεάτρου στο Αγρινιο με παιδιά, έφηβους και ενήλικες..

You dont have permission to register

Password reset link will be sent to your email

X